ŞPO: 6 ŞUBAT DEPREMLERİNİN 3. YILINA TANIKLIK EDİYORUZ

1- 3. YILA #TANIKLIKEDİYORUZ  

6 Şubat depremlerinin üzerinden geçen 3 yıla rağmen, yaşananlara dair hem bildiklerimiz hem de bilmediğimiz gerçekler hala yıkıcı varlığını koruyor. Ülke tarihinde ve hafızalarımızda derin yaralar açan bu felaket, yalnızca bir doğa olayı olarak değil; ihmal edilen risklerin, bilim dışı kararların ve yetersiz müdahalelerin sonucu olarak yaşandı.

Tanıklığımız, gerçeklerle yüzleşmekten kaçınmamak, sorumluluğun görünmez kılınmasına izin vermemek ve toplumsal hafızayı diri tutmaktır.

2- YAŞANAN YIKIMIN BOYUTUNA #TANIKLIKEDİYORUZ

Depremin ardından geçen süreye rağmen, yıkılan yapıların tam sayısı, hasarın bölgesel dağılımı ve güçlendirme ile kurtarılabilecek binalara ilişkin temel veriler halen kamuoyuna açık, doğrulanabilir ve şeffaf biçimde paylaşılmıyor. Bu belirsizlik, yalnızca teknik bir veri eksikliği değil, yıkımın boyutunu görünmez kılan ve  toplumsal hafızayı bulanıklaştıran yapısal bir sorundur.

Tanıklığımız, eksik bırakılan bu gerçeklerin tamamlanması için bir çağrıdır.

3- KAYIPLARIN HAKİKATİNE #TANIKLIKEDİYORUZ

Can kaybı, yaralı sayısı ve kayıp vatandaşlarımıza ilişkin güncel, teyit edilmiş ve kamuoyuna açık resmi bilgilere hala bütünlüklü ve güvenilir biçimde erişilemiyor. Kaybettiklerimizi anmak, bu kaybın hesabını sorabilmek için hakikatin bütünüyle görünür olması zorunludur.

Tanıklığımız, bu görünürlüğün sağlanması için bir hatırlatmadır.

4- SÜREÇTEKİ BELİRSİZLİĞE VE BİLGİ EKSİKLİĞİNE #TANIKLIKEDİYORUZ

Kurumların açıklama yapmadığı, eksik veya çelişkili bilgi sunduğu, toplum ihtiyaçlarına yanıt üretemediği her alan yas sürecini ağırlaştırıyor, bugünün ve geleceğin kurgulamasının kapasitesini zayıflatıyor. Bu muğlak zemin, yeniden inşa sürecine duyulan güveni zedeliyor, barınma hakkından güvenli yaşama hakkına uzanan temel toplumsal ihtiyaçların ve  adaletin sağlanamamasına neden oluyor.

Tanıklığımız, bu kurumsal sessizliği görünür kılmanın bir yoludur.

5- İHMAL ZİNCİRİNE #TANIKLIKEDİYORUZ

Deprem öncesinde yıllarca yinelenen uyarıların görmezden gelinmesi, bilimsel bilginin yok sayılması, denetimsizlik, imar afları ve rant odaklı politikalar yıkımın temel sebepleriydi. Bu felaket, kaçınılmaz bir kader değil; önlenebilir risklerin bilinçli tercihlerle reddedildiği bir sürecin sonucudur. İhmal zinciriyle yüzleşmemek; yıkımın nedenlerine, sorumlularına ve önlenebilirliğine ilişkin kamusal tutumun gelişmesini ve kolektif bir itirazın kurulmasını çıkmaza sürüklüyor.

Tanıklığımız, ihmallerin üzerinin örtülmesine izin vermeme kararlılığıdır.

6- KENTLERİN SAVUNMASIZLIĞINA VE ÇÖKÜŞÜNE #TANIKLIKEDİYORUZ

Yanlış planlama kararları, riskli alanlarda yapılaşma ısrarı, zemin yapısının dikkate alınmadığı planlar ve kontrolsüz büyüme, kentleri deprem karşısında kırılgan hale getirdi. Bu yapısal sorunlar sadece yıkımın boyutunu büyütmedi; kentlerin güvenli yaşam üretme kapasitesini zayıflatarak çöküşünü derinleştirdi. Birçok kentimizde benzer riskler açıkça ortadayken, yüzleşmek yerine aynı yapısal zaafiyetler üzerine kurulan politikalar ve yeniden inşa faaliyetleri sürdürülüyor.

Tanıklığımız, bu zafiyetlerle yüzleşebilmek için görünürlüğünü artırmaktır.

7- SOSYAL EŞİTSİZLİKLERE #TANIKLIKEDİYORUZ

Barınma, sağlık, eğitim, sosyal destek ve temel hizmetlere erişimde bölgesel ve sınıfsal eşitsizlikler derinleşmiş ve kalıcı hale gelmiştir. Depremzedelerin bir kısmı hala geçici çözümlere mecbur bırakılırken, bazı bölgelerde temel ihtiyaçlar bile düzenli ve yeterli biçimde sağlanamıyor.

Tanıklığımız, bu eşitsizliklerin görünür olmasını sağlar.

8- YENİDEN İNŞA SORUNLARINA #TANIKLIKEDİYORUZ

Deprem sonrası yeniden inşa hedefleri, yöntemleri, kriterleri ve öncelikleri bilimsel, gerekçeli ve tartışılabilir şekilde kamuoyuyla şeffaf biçimde paylaşılmadı. Hangi bölgelerin nasıl dönüştürüleceği, hangi yapıların yeniden yapılacağı, hangi hak sahipliği modellerinin uygulanacağı hala belirsizliğini koruyor.

Tanıklığımız, bu belirsizliğin ortadan kaldırılmasını talep eder.

9- TOPLUMSAL HAFIZANIN AĞIRLIĞINA #TANIKLIKEDİYORUZ

Bu felaket, hepimizin hafızasında geri dönülmez izler bıraktı. Tanıklık yalnızca hatırlamak değil; hatırlama sorumluluğunu kamusal bir görev olarak sürdürmektir. Unutmak, aynı hataların tekrarına davetiye çıkarmaktır.

Tanıklığımız, yalnızca hatırlamak değil; gerçeğin üzerinin örtülmesini reddetmektir.

10- TANIKLIK EDİYORUZ

Unutmak istemiyoruz; unutturulmasına izin veremeyiz. Tanıklığımız, sadece yaşanan acıya, yıkıma, umutsuzluğa değil; aynı zamanda sorumluluğa, adalete ve güvenli bir geleceğe dair ortak irademize dayanıyor. Bu hafızayı korumak, güvenli bir geleceğin ön koşuludur.

Tanıklık ediyoruz; çünkü sorumluluk da adalet de hafızayla başlar.

TMMOB
Şehir Plancıları Odası